Theo Hiệp hội Ung Thư Việt Nam, ung thư máu (ung thư bạch cầu) hiện đang ở mức báo động. Mỗi năm có khoảng 150.000 người mắc ung thư máu, trong đó hơn 75.000 người tử vong do căn bệnh quái ác này gây nên. Trong bài viết này, bạn có thể biết thêm thông tin về ung thư máu là gì? Những yếu tố nguy cơ nào dẫn đến ung thư máu? Và liệu ung thư máu có chữa được không?

Ung Thư Máu Là Gì?

Máu của bạn được tạo thành từ các loại tế bào khác nhau bao gồm các tế bào hồng cầu để mang oxy cung cấp cho cơ thể, tiểu cầu giúp đông máu và các tế bào bạch cầu chống lại nhiễm trùng. Tất cả những tế bào này đều có khả năng phát triển thành bất kỳ loại tế bào máu nào khi chúng phân chia và trưởng thành. Các vấn đề xảy ra trong quá trình này là căn nguyên của tất cả các bệnh ung thư máu.

Vậy ung thư máu là gì? Ung thư máu xảy ra khi các tế bào máu bất thường bị mất kiểm soát, làm gián đoạn công việc của các tế bào máu chống lại nhiễm trùng và tạo ra các tế bào máu mới.

Hầu hết các bệnh ung thư máu bắt đầu từ nơi sản xuất máu đó là tủy xương. Khi ung thư phát triển, các tế bào máu mới có thể làm tắc nghẽn tủy xương của bạn, điều này ngăn cản các tế bào máu khác thực hiện chức năng của chúng.

Ung Thư Máu Bắt Đầu Như Thế Nào?

Mỗi giây, cơ thể bạn ra hàng nghìn tế bào mới để thay thế, sửa chữa những tế bào cũ. DNA là một chất trong các tế bào, có chức năng kiểm soát cách các tế bào phát triển, hoạt động và chết. DNA được tạo thành từ các phần nhỏ được gọi là gen và được gắn vào nhiễm sắc thể trong các tế bào.

Nếu DNA thay đổi một cách đột biến trong các tế bào gốc trong tủy xương tạo ra tế bào máu. Các tế bào máu của bạn có thể bắt đầu phát triển bất thường. Và đây là những tế bào ung thư.

Loại ung thư máu mà bạn mắc phải phụ thuộc vào loại tế bào máu bị ảnh hưởng. Chẳng hạn như, bệnh bạch cầu xảy ra khi bạch cầu của bạn trở thành ung thư. Ung thư hạch xảy ra khi các tế bào lympho của bạn trở thành ung thư. U tủy xảy ra khi các tế bào plasma của bạn trở thành ung thư.

Có Bao Nhiêu Loại Ung Thư Máu?

Ung thư máu được phân thành ba loại phổ biến:

Bệnh bạch cầu

Loại ung thư này được gây ra bởi các tế bào máu tăng bất thường trong tủy xương. Sự sản xuất bất thường này ảnh hưởng đến khả năng sản xuất tế bào hồng cầu và tiểu cầu của tủy xương.

Ung thư hạch

Ung thư hạch ảnh hưởng đến hệ bạch huyết (hệ thống sản xuất tế bào miễn dịch và loại bỏ chất lỏng dư thừa ra khỏi cơ thể). Tế bào lympho là một loại tế bào bạch cầu có chức năng chống nhiễm trùng. Khi các tế bào này phát triển không kiểm soát, chúng sẽ gây chèn ép các tế bào bình thường trong hạch bạch huyết.

U tủy

Loại ung thư máu này ảnh hưởng đến các tế bào plasma- chịu trách nhiệm sản xuất các kháng thể chống lại bệnh tật. U tủy ảnh hưởng sẽ dẫn đến hệ thống miễn dịch suy yếu.

Nguyên Nhân Gây Ung Thư Máu?

Tất cả các bệnh ung thư máu là do sự thay đổi đột biến trong DNA. Mặc dù giới y khoa vẫn chưa biết chính xác nguyên nhân nào gây ra những thay đổi DNA dẫn đến ung thư máu, nhưng các nghiên cứu đã chỉ ra những yếu tố nguy cơ có thể ảnh hưởng đến khả năng phát triển một số loại ung thư máu. Những yếu tố rủi ro gây ung thư máu bao gồm:

• Tuổi tác
• Lịch sử gia đình
• Tiếp xúc với bức xạ, hóa chất
• Điều kiện sức khỏe và phương pháp điều trị

Các yếu tố nguy cơ cũng sẽ khác nhau giữa các loại ung thư máu khác nhau. Chẳng hạn như u tủy chỉ ảnh hưởng đến người lớn và phổ biến ở nam giới. Trong khi u hạch thưởng xảy ra ở những người từ 15-25 tuổi trở lên và ở những người có hệ thống miễn dịch suy yếu.

Tuổi tác 

Nói chung, khi chúng ta già đi, chúng ta có nhiều khả năng bị ung ung thư máu nhiều hơn. Điều này có nghĩa là, bệnh ung thư máu phổ biến hơn ở người lớn tuổi.

Lịch sử gia đình

Mặc dù ung thư máu là do các vấn đề trong DNA của bạn, không có nghĩa là ung thư máu xảy ra do các gen được truyền từ cha mẹ cho con cái (di truyền).  Một số bằng chứng nghiên cứu cho thấy, nếu gia đình bạn có người có tiền sử mắc bệnh ung thư máu, làm tăng nhẹ nguy cơ của bạn. Tuy nhiên, điều này chưa rõ ràng về việc đây có phải là do lỗi di truyền hay không.

Hóa chất, phóng xạ

Các yếu tố môi trường như phóng xạ hoặc phơi nhiễm hóa chất có thể làm tăng nguy cơ mắc một số loại ung thư máu. Tuy nhiên, những yếu tố này cần phải ở mức cao hơn nhiều. Tức là nếu bạn làm việc trong môi trường thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại sẽ có nguy cư ung thư máu cao hơn so với những người khác.

Dấu Hiệu Và Triệu Chứng Của Các Bệnh Ung Thư Máu

Những triệu chứng phổ biến

Có rất nhiều dấu hiệu và triệu chứng của các bệnh ung thư máu, phổ biến nhất là:

• Bầm tím hoặc chảy máu không rõ nguyên nhân
• Xuống cân đột ngột
• Cơ thể xuất hiện sưng hoặc có khối u
• Đổ mồ hôi đêm
• Nhiễm trùng dai dẳng, tái phát hoặc nhiễm trùng nặng
• Sốt không rõ nguyên nhân
• Ngứa da, phát ban không rõ nguyên nhân
• Đau xương, khớp hoặc bụng
• Thường xuyên mệt mỏi
• Da nhợt nhạt, xanh xao bất thường

Không phải ai cũng sẽ có các triệu chứng giống nhau, triệu chứng ở mỗi người là những thay đổi về thể chất và tinh thần do điều kiện sức khỏe.

Những triệu chứng cụ thể

Thiếu máu

Nguyên nhân là do các tế bào hồng cầu cung cấp lượng oxy thấp. Thiếu máu có thể gây ra mệt mỏi, khó thở ngay cả khi bạn đang nghỉ ngơi. Ngoài ra còn có các triệu chứng như, đau ngực, chóng mặt và da nhợt nhạt khác thường.

Nhiễm trùng / sốt không rõ nguyên nhân

Nguyên nhân là do sự suy giảm các tế bào bạch cầu chống nhiễm trùng (bạch cầu trung tính). Bạn có thể bị nhiễm trùng dai dẳng, tái phát và phát sốt ngay cả khi không có bất kỳ dấu hiệu nhiễm trùng nào.

Cơ thể xuất hiện khối u và sưng

Điều này là do các tế bào bạch cầu đột biến tích tụ trong các tuyến bạch huyết gây u, sưng. Bạn có thể nhận thấy vết sưng, u ở cổ, nách hoặc háng.

Đau xương

Nguyên nhân là do tổn thương trong xương của bạn. U tủy có thể gây đau ở bất kỳ các xương chính như lưng, xương sườn hoặc hông.

Đổ mồ hôi đêm

Một số người mắc bệnh ung thư hạch thường đổ nhiều mồ hôi đêm nhưng vẫn chưa xác định được nguyên nhân gây ra điều này.

Phát ban, bầm tím hoặc chảy máu không rõ nguyên nhân

Nguyên nhân là do sự suy giảm của các tế bào đông máu (tiểu cầu). Điều này khiến cơ thể bạn có thể thay đổi từ vết thâm tím đến những đốm đỏ nhỏ li ti trên da của bạn.  Đôi khi cũng có thể gây chảy máu từ mũi, nướu, vết thương.

Giảm cân không rõ nguyên nhân

Nguyên nhân là do phân chia các tế bào sử dụng nhiều năng lượng, tăng sự trao đồi chất. Giảm cân nhanh trong một thời gian ngắn có thể là dấu hiệu của ung thư máu và nhiều loại ung thư khác.

Các vấn đề về bụng

Bởi vì các tế bào máu bất thường tích tụ trong lá lách của bạn, bạn sẽ cảm thấy khó chịu dưới xương sườn bên trái, đầy hơi hoặc đôi khi đau bụng.

Điều Trị Ung Thư Máu Như Thế Nào?

Các phương pháp điều trị ung thư khác nhau đi kèm với những lợi ích, rủi ro và tác dụng phụ khác nhau. Trong khi một số bệnh ung thư máu phát triển chậm có thể được kiểm soát bằng cách uống thuốc hàng ngày, những người mắc bệnh ung thư máu cấp tính sẽ phát triển nhanh hơn và có thể cần các phương pháp điều trị chuyên sâu.

Phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào loại ung thư máu mà bạn mắc phải, sức khỏe cũng như mong muốn của bạn. Bạn có thể chọn phương pháp điều trị tùy vào điều kiện có thể.

Bạn Có Thể Làm Gì Để Ngăn Ngừa Hoặc Giảm Nguy Cơ Ung Thư Máu?

Không như các bệnh ung thư khác, các yếu tố lối sống như chế độ ăn uống hoặc mức độ tập thể dục ít ảnh hưởng đến nguy cơ phát triển ung thư máu.

Tuy nhiên, việc hướng đến một lối sống lành mạnh, chế độ ăn uống cân bằng và hoạt động thể chất thường xuyên sẽ giúp bạn giảm nguy cơ mắc các bệnh khác. Ngoài ra, một cơ thể khỏe mạnh với hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả cũng có thể giảm nguy cơ ung thư máu của bạn. Ngoài ra, dùng thực phẩm Fucoidan ngăn ngừa ung thư của người Nhật được xem là phương pháp hỗ trợ tích cực mà rất nhiều người áp dụng. Bạn có thể tham khảo những tác dụng nổi bật của hợp chất ưu việt này TẠI ĐÂY!

Việc hiểu biết về ung thư máu là gì cũng như những triệu chứng, dấu hiệu nhận biết giúp bạn có thể dễ dàng kiểm soát sức khỏe hơn. Điều trị sớm luôn luôn mang lại hiệu quả tích cực.